Vragen over opgroeien en opvoeden? Vind de antwoorden bij jouw CJG Vind mijn CJG Sluiten

Pesten en gepest worden: hoe ga je ermee om?

Als ouder kun je te maken krijgen met pesten. Je kind wordt gepest, of je kind is zelf de pester. Allebei de situaties zijn lastig. Als je kind gepest wordt, kan dat veel invloed hebben op het zelfvertrouwen. Als je kind de pester is, kan het zijn dat het zich niet bewust is van de gevolgen. Wat is pesten precies en hoe stop je het? Orthopedagoog Afke van Puffelen geeft antwoord.

Wat is pesten?
‘Bij pesten is de macht meestal ongelijk verdeeld. Vaak is de pester ouder of sterker en kijken anderen tegen hem op. Het slachtoffer kan zich vaak moeilijk verdedigen doordat hij fysiek kleiner, of op een andere manier kwetsbaar is. De pester beschadigt een kind door zijn gedrag of reactie naar dat kind. Soms is de pester zich er bewust van, maar heel vaak is dat niet zo. Zeker met online pesten, hebben kinderen vaak niet in de gaten wat hun gedrag voor gevolgen heeft voor het slachtoffer. Die gevolgen zijn vaak groot, het kan het zelfvertrouwen beschadigen en uiteindelijk zelfs psychische en lichamelijke klachten veroorzaken.’

Zelf gepest
‘Het komt regelmatig voor dat pesters zelf in het verleden ook gepest zijn of daar bang voor zijn. Bekijk het gedrag per leeftijdsfase. Is er sprake van pestgedrag of onwetendheid? Jonge kinderen zeggen alles wat ze denken, zij zijn zich niet bewust van de gevolgen die een uitspraak kan hebben. Je kunt hier als ouder wel invloed op hebben door je kind erop te wijzen als je hem iets onaardigs hoort zeggen. Bijvoorbeeld door te zeggen: dat is niet aardig, daar wordt iemand verdrietig van. Ook oudere kinderen moet je nog vaak op wijzen op hoe hun opmerking bij een ander aankomt.’

Ik zeg zelf altijd tegen mijn kinderen: Als je niks aardigs te zeggen hebt, zeg dan maar niks.

Mijn kind wordt gepest, wat nu?

  • Nodig je kind uit om erover te vertellen. Benadruk dat je kind niets verkeerd heeft gedaan.
  • Probeer te luisteren en niet meteen een conclusie te trekken. Probeer het ook niet meteen te verzachten. Een simpele opmerking als wat vervelend voor jou, dat is ook niet leuk is vaak al genoeg.
  • Onderneem niet gelijk actie zonder het te overleggen met je kind. Dit kan de situatie ook verergeren.
  • Ga samen op zoek naar een oplossing. Vraag aan je kind wat hij nodig heeft. Erover praten is voor veel kinderen al genoeg, dan is actie ondernemen niet eens nodig.

Mijn kind is een pester, wat nu?
‘Ga net als wanneer je kind gepest wordt, eerst het gesprek aan met je kind. Luister en probeer samen tot een oplossing te komen. Probeer je kind in te laten zien wat het voor de ander kan betekenen wat hij zegt of doet. Het kan zijn dat je kind helemaal niet in de gaten heeft hoe kwetsend het is wat ze zeggen of doen. Ik zeg zelf altijd tegen mijn kinderen: Als je niks aardigs te zeggen hebt, zeg dan maar niks.’

Weerbaarheid en bewustzijn
‘Het belangrijkste dat je als ouder kunt doen is je kind weerbaar maken. Maak je kind ervan bewust dat niet iedere opmerking zo bedoeld is als hij overkomt. Iedereen maakt fouten.

Wijs je kind er in het dagelijks leven op dat er dingen zijn die mis gaan maar zeg erbij dat het niet erg is en dat het de volgende keer wel goed gaat. Complimenten geven aan kinderen vergroot het zelfvertrouwen, maar houdt het wel realistisch.‘

We denken graag met je mee
Wil je meer weten over pesten of wil je graag advies? Neem dan contact op met jouw CJG-locatie.

Vind je de informatie op deze pagina interessant?

Heb je een vraag aan ons? Geef dan je mailadres en/of telefoonnummer door zodat we met jou in contact kunnen komen.