Een paar minuten, en klaar is de gehoorscreening. Meer is meestal niet nodig voor een eerste indruk van het gehoor van een pasgeboren baby. Dit jaar bestaat de screening 20 jaar. Een mijlpaal waar CJG Rijnmond graag bij stilstaat, omdat vroege opsporing van gehoorverlies elke dag het verschil maakt voor kinderen en hun ouders.
Dankzij de landelijke invoering van de gehoorscreening wordt gehoorverlies tegenwoordig veel eerder ontdekt dan vroeger. Dat is belangrijk, want goed kunnen horen speelt een grote rol bij de spraak- en taalontwikkeling van een kind. Hoe eerder problemen worden vastgesteld, hoe sneller passende begeleiding of behandeling kan starten. Ina Bouman, teamleider Neonatale screenings, vertelt meer over de screening binnen het CJG en waarom dit een onmisbaar onderdeel van de neonatale zorg is.
Ina Bouman: ‘De screening is inmiddels uitgegroeid tot een vast en waardevol onderdeel van de jeugdgezondheidszorg voor jonge gezinnen. Ook binnen het CJG hebben we grote stappen gemaakt. Ongeveer 16 jaar geleden werden de hielprik en gehoorscreening op de Zuid-Hollandse Eilanden en in de Nieuwe Waterweg Noord voor het eerst gecombineerd tijdens een huisbezoek. In 2019 volgden de screening in Barendrecht, Albrandswaard, Ridderkerk, Lansingerland en Krimpen aan den IJssel. Sinds 2025 ontvangen alle pasgeborenen in het werkgebied van het CJG deze zorg thuis.’
‘Dat biedt ouders veel rust en gemak. Zij hoeven met hun pasgeboren baby niet op pad voor de screening. Inmiddels bestaat het team uit 18 screeners, ondersteunend door 2 regiocoördinatoren en 1 teamleider. Samen zetten zij zich dagelijks in om kinderen de best mogelijk start te geven en gehoorproblemen zo vroeg mogelijk te signaleren.’
‘Jaarlijks testen wij ongeveer 13.000 baby’s. Bij ongeveer 6% van de baby’s is een tweede of derde screening nodig en wanneer het nodig is verwijzen wij uiteindelijk baby’s door naar een audiologisch centrum voor verder onderzoek. Dankzij deze zorgvuldige werkwijze worden kinderen met mogelijk blijvend gehoorverlies tijdig opgespoord, terwijl onnodige verwijzingen zoveel mogelijk worden voorkomen.’
Een uitslag Onvoldoende betekent niet automatisch dat een baby gehoorverlies heeft. Soms is er sprake van omgevingsgeluid, vocht in het oor of was een baby tijdens de test onrustig. Daarom voeren we indien nodig een tweede of derde meting uit. Wanneer ook de laatste screening onvoldoende resultaat laat zien, volgt een verwijzing naar een audiologisch centrum voor verder onderzoek.
‘Gehoorverlies kan variëren van licht tot ernstig. Met de juiste ondersteuning kunnen kinderen zich volop ontwikkelen. Denk aan hoortoestellen, een cochleair implantaat of extra begeleiding bij de communicatie en taalontwikkeling. Door gehoorverlies vroeg te signaleren krijgen kinderen en ouders sneller de zorg die nodig is.’
Wanneer een baby tussen de 4 en 7 dagen oud is, komt één van onze screeners thuis langs voor de gehoortest en hielprik. Dit noemen we ook wel neonatale screenings. De gehoortest is eenvoudig, pijnloos en wordt meestal uitgevoerd terwijl de baby rustig slaapt.
‘In 20 jaar is er veel veranderd’, vertelt Ina. ‘De techniek werd slimmer, werkwijzen verder geprofessionaliseerd en de zorg maakten we steeds toegankelijker voor gezinnen. Maar de grootste kracht zit niet in de apparatuur. Die zit in de mensen die elke dag met deskundigheid, aandacht en een warm hart het verschil maken. Daar mogen we na 20 jaar gehoorscreening met elkaar trots op zijn. Want ieder kind verdient de best mogelijke start.’
Foto: RIVM
