Beeldschermtijd en je peuter

Peuters vinden televisie kijken en spelen met een telefoon of tablet vaak leuk. Maar te lang voor een beeldscherm zitten is niet goed voor een peuter. Hoe lang mag je kind dan wel voor een beeldscherm? En hoe help je jouw kind hiermee om te gaan?

Waarom is lang voor een beeldscherm zitten niet goed voor peuters?

Als je kind te veel voor een scherm zit, is er meer kans op overgewicht, problemen met de ogen, hoofdpijn, moe zijn en concentratieproblemen. Te veel op een scherm zitten is ook niet goed voor de slaap, de fantasie en de sociale vaardigheden.

Peuters horen en zeggen minder woorden als ze veel op een scherm zitten. Dat blijkt uit een onderzoek onder kinderen van 1 tot 3 jaar. Als je kind naar een scherm kijkt, praat je bijna niet met elkaar. Onderzoekers ontdekten dat peuters door schermtijd misschien tot wel 1000 woorden per dag missen. Veel samen praten is heel belangrijk om taal te leren begrijpen en gebruiken.

Te veel lawaai, te snelle of gewelddadige beelden passen niet bij peuters. Een tv of radio die de hele dag aanstaat, is slecht voor de taalontwikkeling en kan concentratieproblemen geven. Je merkt dit meestal pas als je kind gaat leren lezen en schrijven. Als jonge kinderen programma’s zien met veel lawaai en snelle beeldwisselingen, kunnen de hersenen hieraan wennen. Volgens sommige onderzoekers kunnen kinderen daardoor ADHD ontwikkelen.

Hoe lang mag je peuter voor een beeldscherm?

Ga naar https://www.youtube.com/watch?v=BdOH2iMpL0M om de video te bekijken.

Hoe ga je zelf om met je telefoon en de televisie?

Heel veel ouders laten hun jonge kind tv-kijken of met een telefoon of tablet spelen als ze tijd voor zichzelf willen. Dit doet 91% van ouders met kinderen van 0 t/m 6 jaar. Hierdoor zitten peuters vaak te lang voor een beeldscherm. Als je je kind regels wilt leren voor het gebruik van beeldscherm, tv en smartphone, is het belangrijk dat je je er zelf ook aan houdt.

• Leg je telefoon weg als je samen bent met je kind. Zo bouw je ook aan een goede band tussen jullie.
• Zet de tv alleen aan als je echt iets wilt zien. Gebruik hem niet als achtergrond. Je kind krijgt dan minder goed contact met jou.
• Praat veel met je kind over wat jullie samen doen en meemaken.
• Wil je dat je kind je even niet stoort, omdat je bijvoorbeeld gaat koken? Maak een koffertje of doos met 'speciaal' speelgoed, dat je alleen op deze momenten aan je kind geeft. Doe er regelmatig iets anders in om het interessant te houden voor je kind.

Waarom kun je beter samen met je peuter op een beeldscherm?

Je peuter doet het liefst alles samen met jou. Je kind voelt zich dan veilig. Dan kan hij of zij dingen leren. Je kind kan de knoppen van de tv of tablet vaak wel vinden, maar heeft jou nodig om alles te kunnen begrijpen. Ook wil je kind graag praten over de dingen die hij of zij ziet.

Laat je peuter dus niet alleen met de tv, tablet of smartphone.

Heeft je kind een spel op de tablet al vaker samen met jou gedaan? Dan kun je je kind wel een keer even alleen laten met het spel. Je kind weet nog hoe leuk het samen met jou was en heeft plezier van de herhaling.

Hoe zorg je voor genoeg beweging en ontspanning?

Buiten spelen is veel beter voor je kind dan voor een beeldscherm zitten. Ook voor de ogen. Oogartsen wijzen op het gevaar van bijziendheid. Dan kan je kind niet goed in de verte zien. Daarom geven zij het advies: kijk na 20 minuten beeldschermtijd altijd minstens 20 seconden in de verte en speel minstens 2 uur per dag buiten. Door deze 20-20-2 regel maak je de kans op bijziendheid kleiner.

Het is belangrijk om regelmatig en afwisselend te bewegen, niet te lang achter elkaar stilzitten en genoeg te slapen. Ook is het goed als je kind tijd met anderen doorbrengt én tijd voor zichzelf heeft. Ook moet er evenwicht zijn tussen actief zijn en ontspannen.

En wist je dat je digitale media ook kunt gebruiken om je kind te laten bewegen? Voorbeelden daarvan zijn:

• Kijken naar en meedoen met een filmpje op YouTube over yoga of dans.
• Beeldbellen met opa en oma waarbij je peuter met de tablet door het huis loopt om van alles te laten zien.
• Geocaching: met een app wandelen en schatzoeken.
• De Google Lens app: ga naar buiten en maak foto’s van bloemen en bomen om te ontdekken hoe die heten. Je kunt er zelfs een speurtocht van maken.

Hoe stel je grenzen aan het gebruik van televisie en tablet?

• Gebruik tv, computer en tablet zoveel mogelijk op vaste momenten. Zo voorkom je dat je kind gaat zeuren op andere momenten en niet meer wil stoppen.
• Leer je peuter om de tv uit te doen als het programma afgelopen is. Leg de tablet weg als jullie wat anders gaan doen. Zo leert je kind dat er vaste media-momenten zijn.
• Laat je kind niet zomaar de televisie aanzetten om te kijken wat er is. Als je kind vraagt of de televisie aan mag, vraag dan altijd: 'Wat wil je dan zien?'

Wat als je peuter niet wil stoppen met de tablet?

Peuters kunnen behoorlijk zeuren om niet te hoeven stoppen met het beeldscherm. Hoe kun je daar het best mee omgaan?

• Zeg een minuut voor de wekker gaat, dat het bijna tijd is om te stoppen.
• Ga er wel een beetje soepel mee om. Als een filmpje nog maar een minuut duurt, mag je kind het nog wel even afkijken.
• Maar regels blijven regels en jij bepaalt de regels!
• Word niet boos, maar blijf bij de afspraken. Als het klaar is, is het klaar.
• Je kunt eventueel zeggen dat je kind de volgende keer minder lang op de tablet mag als hij of zij niet stopt met zeuren. Dat moet je dan ook echt doen. Anders luistert je kind niet meer naar je.
• Reageer niet op gemopper of gehuil. Als je wel reageert, beloon je je kind voor het lastige gedrag. En dan gaat je kind daarmee door.
• Zeg dat je blij en trots bent als je kind zich goed aan de regels houdt. Dat is een beloning voor goed gedrag.

Meer over peuters en media

• Geschikte media peuter – hoe kies je goede filmpjes en apps?
• Mediasmarties.nl – apps en programma's voor bepaalde leeftijden
• Mediawijsheid.nl – over mediaopvoeding van kinderen van 0 t/m 5 jaar
• NJi.nl - test wat jij weet over mediaopvoeding

Bekijk ook het filmpje 'Mediaopvoeding voor baby en peuter' van Groter Worden:

Ga naar https://www.youtube.com/watch?v=4l3Tz0Rn7qc om de video te bekijken.