Met je kind praten over roken, vapen en snus

Roken, vapen of snus gebruiken is verslavend en ongezond voor je kind. Hoe praat je hierover met je kind? En hoe geef je zelf het goede voorbeeld?

Waarom roken of vapen kinderen?

Kinderen beginnen vaak uit nieuwsgierigheid met roken, vapen of snus. Soms omdat ze erbij willen horen of stoer willen doen. Of omdat ze ouders of vrienden het zien doen.

In sigaretten, vapes en snus zit nicotine. Nicotine is heel erg verslavend. Hoe jonger kinderen beginnen met roken, vapen of snus, hoe moeilijker het wordt om ermee te stoppen als ze ouder zijn.

Praat hierover met je kind. Leg uit waarom je niet wilt dat je kind gaat roken, vapen of snus gebruiken.

Wat is vapen?

Vapen betekent dampen. Dit is het roken van een e-sigaret.

De meeste wegwerpvapes zien eruit als een stift. Er zit een vloeistof in, die wordt verwarmd. De damp die daardoor ontstaat adem je in, alsof je een sigaret rookt. In de vloeistof zit geen tabak, maar meestal wel nicotine en andere schadelijke stoffen.

Lees op helderopvoeden.nl meer over de risico's van vapen.

Wat is snus?

Snus zijn nicotinezakjes met of zonder tabak. Kinderen gebruiken vooral nicotinezakjes zonder tabak. Zo krijgen ze nicotine binnen zonder te roken. Steeds meer kinderen gebruiken het. Snus is verboden maar kinderen kunnen het toch kopen. Bijvoorbeeld via social media, illegale webshops of als iemand het meeneemt uit het buitenland.

In de kleine zakjes zit poeder met nicotine. De zakjes zitten meestal in een leuk blikje. Er zijn smaken aan toegevoegd, bijvoorbeeld pepermunt, watermeloen of Red Bull. In zo'n zakje zit ongeveer evenveel nicotine als in drie sigaretten. In sommige zakjes zit wel zes keer zoveel.

In snus zitten stoffen die zorgen voor meer kans op kanker. Die komen via het tandvlees in het lichaam. Gebruikers stoppen het zakje tussen de bovenlip of wang en het tandvlees.

Wanneer praat je over roken, vapen en snus?

Uit onderzoek blijkt dat kinderen minder snel beginnen met roken als ze weten hoe hun ouders over roken denken. Daarom is het belangrijk om op tijd met je kind over roken te praten. Je kunt dit het beste doen voordat je kind naar de brugklas gaat.

Wees duidelijk in dit gesprek en geef aan hoe jij over roken denkt. Een streng verbod werkt vaak niet bij roken. Maar een duidelijke boodschap wél: leg uit waarom je niet wilt dat je kind gaat roken. Praat ook over vapes en nicotinezakjes. Want kinderen die dit gebruiken gaan later vaker roken.

Sommige ouders maken afspraken met hun kind over niet-roken. Je kind krijgt dan een beloning als hij of zij voor een bepaalde leeftijd niet gerookt heeft. Uit onderzoek weten we dat praten met je kind en regels stellen beter werkt dan een afspraak over niet-roken.

Hoe praat je over roken, vapen of nicotinezakjes?

Tips om te praten over roken, vapen en nicotinezakjes:

• Houd een open gesprek. Laat je kind zijn of haar verhaal vertellen. Misschien denkt je kind dat vapen stoer is. Probeer dit te begrijpen en praat erover.
• Vertel je kind dat nicotine slecht is voor de gezondheid.
• Leg uit dat het verslavend is om te roken, te vapen en nicotinezakjes te gebruiken. En dat het moeilijk is om ermee te stoppen.
• Reken samen eens uit hoeveel deze middelen kosten. En wat je kind allemaal van dat geld kan doen.
• De wettelijke leeftijdsgrens voor het kopen van sigaretten, vapes en nicotinezakjes is 18 jaar. Dit is omdat nicotine extra schadelijk is op jonge leeftijd. Dit kun je ook vertellen.
• Groepsdruk kan een rol spelen om alcohol, sigaretten, vapes of snus te gebruiken. Leer je kind eigen keuzes maken en weerbaar te worden. Lees de tips om je kind weerbaarder te maken.

Wat doe je als je zelf rookt?

• Het is belangrijk dat je zelf niet rookt waar je kind bij is. Kinderen doen vaak het gedrag van hun ouders na. Ook is roken in de buurt van je kind schadelijk voor zijn of haar gezondheid. Kinderen die meeroken hebben vaker klachten, zoals verkoudheid, astma, slechtere longen en oorontsteking.
• Probeer niet te roken in huis of in de auto. Laat ook geen volle asbakken in huis staan of pakjes sigaretten liggen. Zo ziet je kind er zo weinig mogelijk van. Een raam openzetten of de afzuigkap aanzetten helpt niet genoeg om de rook van je kind weg te houden. Ook buiten kan je kind meeroken. Als je de rook kunt ruiken, is die al schadelijk voor je kind.
• Wil je ermee stoppen? Op ikstopnu.nl vind je hulp bij stoppen met roken.
• Rokende ouders vinden het vaak lastig om tegen hun kinderen te zeggen dat ze niet mogen roken. Toch kun je als rokende ouder ook met je kind praten over roken. Vertel over je eigen ervaringen. En geef aan dat het heel moeilijk is om te stoppen met roken.