Ga naar de hoofdinhoud

Het gedrag van je kind begrijpen: van overprikkeling tot verlatingsangst

Het gedrag van basisschoolkinderen kan best ingewikkeld zijn en tijdens de basisschooltijd veranderen. Soms is een kind druk, boos of juist stil. Elk gedrag is een signaal dat iets duidelijk wil maken. CJG Rijnmond helpt ouders dit beter te begrijpen, zodat je weet wat je kind nodig heeft.

Content

Waarom huilt mijn kind en hoe reageer ik? 

Basisschoolkinderen huilen omdat ze verdrietig, teleurgesteld of bang zijn. Soms gebeurt er iets op school of thuis dat veel indruk maakt. Huilen helpt kinderen om emoties los te laten en weer rustig te worden. Sommige kinderen worden juist stil of boos als ze verdriet hebben. Dat hoort ook bij deze leeftijd.

Als je kind ouder wordt, kan hij vaak beter uitleggen wat hij voelt. Daardoor huilen ze soms minder, maar ze hebben nog steeds steun nodig. Als een kind niet durft te huilen, kan dat komen doordat het denkt dat huilen “niet stoer” is. Het helpt als jij laat merken dat gevoelens tonen normaal is.

  • Geef ruimte aan verdriet. Zeg niet meteen dat het 'wel meevalt'. Verdriet mag er zijn.
  • Bied troost. Een knuffel, rustig praten of samen zitten helpt je kind om zich veilig te voelen.
  • Praat over gevoelens. Benoem wat je ziet: “Ik zie dat je verdrietig bent omdat…”. Zo leert je kind woorden geven aan emoties.
  • Zoek samen oplossingen. Als het verdriet blijft, kijk dan samen wat helpt: even rust, iets doen wat fijn is of praten met iemand anders.

Bijzonder gedrag bij basisschoolkinderen

Basisschoolkinderen laten soms gedrag zien dat je als ouder lastig kunt plaatsen. Vaak is dit gedrag een signaal: je kind geeft aan dat iets te veel, te spannend of te vermoeiend is. Hieronder lees je wat veelvoorkomende vormen van bijzonder gedrag kunnen betekenen, gebaseerd op informatie van het CJG Rijnmond.

Overprikkeling

Een kind raakt overprikkeld wanneer het te veel geluid, emoties, activiteiten of veranderingen tegelijk moet verwerken. Je ziet dan vaak dat een kind:

  • snel boos wordt
  • gaat huilen
  • zich terugtrekt
  • druk of onrustig gedrag laat zien

Rust en voorspelbaarheid helpen. Een rustige plek, minder prikkels en duidelijke afspraken geven je kind weer overzicht.

Oververmoeidheid

Als een kind te weinig slaapt, kan het emoties minder goed aan. Oververmoeidheid herken je aan:

  • prikkelbaar of snel boos
  • moeite met luisteren
  • druk gedrag
  • weinig concentratie

Vaste bedtijden, een rustige avondroutine en genoeg ontspanning helpen om oververmoeidheid te voorkomen.

Onrust of druk gedrag

Een kind kan onrustig of druk zijn door spanning, verveling, onzekerheid of omdat het moeite heeft met grenzen. Soms wil een kind graag zijn zin krijgen en probeert het dat met druk gedrag. Ook niet luisteren kan hierbij horen.

Tips die helpen:

  • Blijf rustig en duidelijk. Kinderen hebben duidelijke grenzen nodig.
  • Geef keuzes. Zo voelt je kind zich gehoord, zonder dat het alles bepaalt.
  • Bied structuur. Vaste routines geven houvast en verminderen onrust.
Angst

Sommige kinderen worden onrustig omdat ze bang zijn voor nieuwe situaties, het donker, of dingen die ze niet goed begrijpen. Angst kan zich uiten in:

  • druk gedrag
  • slecht slapen
  • snel schrikken
  • niet willen luisteren

Door gevoelens serieus te nemen en stap voor stap te oefenen met spannende situaties, krijgt je kind meer vertrouwen.

Veelgestelde vragen

Bekijk al onze veelgestelde vragen

Bekijk alle veelgestelde vragen
Hoe ga ik om met brutaal een opstandig gedrag?

Als kinderen ouder worden, moeten ze leren omgaan met hun emoties. Boosheid is één van de emoties die niet zo makkelijk hanteerbaar zijn. Alle kinderen uiten hun boosheid daarom wel eens door brutaal of opstandig gedrag. Bijvoorbeeld door te schreeuwen, schelden of iets respectloos of onbeschofts te zeggen als iets niet mag of lukt. Je kind moet leren dat je boosheid wel mag voelen, maar dat het niet de bedoeling is om brutaal of opstandig te worden.

Omgaan met pittige emoties bij kinderen

Hoe kan ik mijn kind leren weerbaar te worden?

Weerbaarheid hangt af van de aanleg en het karakter van je kind. Probeert je kind bijvoorbeeld makkelijk iets nieuws of maakt het makkelijk nieuwe vrienden? Kan het ruzies weer goedmaken? Je kunt je kind helpen om de weerbaarheid te vergroten. Pesten en gepest worden: hoe ga je ermee om?

Welke taken kan ik mijn kind geven om zelfstandig te worden?

Je stimuleert de zelfstandigheid van je kind, door het zelf dingen te laten doen. Koken, bijvoorbeeld, of helpen met klusjes in huis. Wat je op welke leeftijd kunt laten doen, vind je in de keukenwijzer. Meer over het stimuleren van zelfstandigheid lees hier: 5 tips om de zelfstandigheid en het zelfvertrouwen van je kind te vergroten

Bekijk alle veelgestelde vragen