Wegens een storing is het op dit moment niet mogelijk om in te loggen in Mijn CJG Rijnmond. Dit komt door een landelijke storing bij Logius (DigiD). Zodra het probleem is opgelost, laten we dit weten.
Veel jongeren hebben er last van: stress voor een toets of presentatie. Een beetje spanning is normaal, maar wanneer wordt het teveel? In dit artikel vertelt jeugdverpleegkundige Sybrecht Oenema wat stress met je kan doen en geeft ze tips om ermee om te gaan.
‘Een groot deel van alle jongeren heeft stress voor toetsen, examens of presentaties’, zegt Sybrecht. ‘Ze willen het goed doen, maar leggen de lat soms te hoog voor zichzelf.’ Die druk komt niet alleen vanuit school. ‘Veel jongeren doen van alles tegelijk. Naast school hebben ze vaak een bijbaan, sporten ze en spreken ze vaak af met vrienden of familie. Het voelt vaak alsof het erbij hoort om al die dingen perfect bij te houden.’
Ook op school wordt de spanning groter, zeker in examenklassen. ‘Er wordt bijvoorbeeld vaak gezegd dat alles meetelt voor je diploma. Voor jongeren die daar gevoelig voor zijn, neemt de stress dan alleen maar toe.’ Volgens Sybrecht ontstaat daardoor het gevoel dat je altijd moet presteren: ‘En dat geeft veel druk. Het is eigenlijk te veel om vol te houden.’
Een beetje spanning voor een toets is normaal. ‘Dat kan je juist helpen om scherp te blijven’, legt Sybrecht uit. Maar soms wordt het te veel. ‘Dan merk je dat je er echt last van krijgt. Bijvoorbeeld doordat je slecht slaapt, een black-out krijgt tijdens de toets of jezelf ziekmeldt omdat je het niet meer trekt.’
Veel jongeren stoppen met sporten of sociale activiteiten als toetsweken dichterbij komen. ‘Ze denken dat ze dan meer tijd overhouden om te leren. Maar juist die leuke dingen zorgen ervoor dat je kunt ontspannen. Als je alleen nog maar leert, raakt je hoofd overvol.’
Ook negatieve gedachten kunnen in de weg zitten. ‘Als je denkt: “Als ik een onvoldoende haal, zak ik”, wordt de stress groter. Terwijl dat meestal helemaal niet waar is. Je kunt soms herkansen of hebt het eerder ook goed gedaan, waardoor je wat ruimte hebt om eens een lager cijfer te halen. Het is belangrijk om te leren die gedachten te relativeren’, vertelt Sybrecht. ‘In plaats van “het gaat niet lukken”, kun je ook denken “vorige keer is het ook goed gegaan, dus nu gaat het ook lukken”.’
Als je merkt dat je veel stress hebt, zijn er gelukkig dingen die je kunt doen. Zoals:
Maak een planning waar ook leuke dingen in staan: plan niet alleen leertijd in, maar ook ontspanning. Je hebt recht op pauze, ook in een toetsweek. Juist dan!
Blijf bewegen: sporten, wandelen of op een andere manier bewegen helpt echt om je hoofd leeg te maken.
Praat erover: bespreek je stress met iemand. Een ouder, mentor of iemand anders die je vertrouwt. Dat helpt om je gedachten op een rijtje te zetten.
Zorg goed voor jezelf: eet gezond, slaap genoeg en bedenk wat jou helpt te ontspannen. Muziek luisteren, even buiten zijn, ademhalingsoefeningen: probeer uit wat bij jou past.
Bereid je goed voor: zeker bij presentaties helpt het om je stof goed te kennen. Dan voel je je zekerder. Oefen het thuis bijvoorbeeld op je ouders of een broer of zus. Gaat het goed? Probeer het dan los te laten en op jezelf te vertrouwen. Op tijd naar bed gaan helpt je meer dan tot laat in de nacht blijven piekeren.
Tijdens een toets of presentatie kun je jezelf ook helpen. ‘Doe bijvoorbeeld een buikademhaling of kijk in de klas naar een vriendin voor steun. Je hoeft het niet alleen te doen’, benadrukt Sybrecht. Vergeet ook niet dat je niet de enige bent. ‘Andere leerlingen zijn vaak met zichzelf bezig en letten veel minder op jou dan je denkt. Het hoeft niet perfect te gaan.’
Merk je dat de stress te vaak terugkomt of dat het je in de weg staat in je dagelijks leven? Blijf er dan niet alleen mee rondlopen. Bespreek het met je ouders of met je mentor. Die kan samen met jou kijken wat je nodig hebt en of extra hulp handig is.
Helpen de tips niet of heb je er een vraag over? Neem dan gerust contact met ons op. Onze professionals denken graag met je mee.
